Tiền – một thứ ai cũng dùng mỗi ngày, nhưng lại ít người thực sự hiểu nó là gì.
Tôi không nói đến khái niệm học thuật hay lý thuyết cao siêu nào. Chỉ đơn giản là cách chúng ta nhìn nhận và đối xử với tiền mỗi ngày đã nói lên bạn thuộc nhóm nào trong xã hội này – không phải vì số tiền bạn đang có, mà là vì tư duy tài chính bạn đang mang theo.
Tiền chỉ là giấy – giá trị thật nằm ở cách bạn dùng nó
Chúng ta lớn lên với câu nói “phải học giỏi để có việc làm tốt, có tiền lương cao”. Nhưng chẳng mấy ai nói rõ cho ta biết: tiền không tự có giá trị, giá trị của nó phụ thuộc hoàn toàn vào việc bạn quy đổi nó ra cái gì có thật – tài sản, kiến thức, trải nghiệm, sức khỏe, thời gian hay cơ hội.Giữ tiền không khiến bạn giàu. Biết dùng tiền đúng cách mới khiến bạn giàu.
Người thu nhập thấp và trung lưu: Kiếm tiền để chi tiêu, không để xây dựng
Tôi từng sống ở khu lao động nghèo, chứng kiến mọi người xung quanh đầu tắt mặt tối đi làm, tối về lại lo trả nợ, nuôi con, đóng học phí. Mỗi lần có tiền dư là mua vàng, hoặc gửi ngân hàng lấy lãi.Họ làm lụng chăm chỉ, tiết kiệm cực đoan, nhưng mãi vẫn không thoát khỏi cái vòng xoay "kiếm – tiêu – lo – thiếu". Họ không biết cách để tiền làm việc cho mình. Họ chỉ biết dùng sức lao động để đổi lấy từng đồng. Và khi sức khỏe giảm sút, tài chính lập tức tụt dốc theo.
Trong khi đó… những người giàu có:
Dùng tiền để mua thời gian, tạo dòng tiền, đầu tư vào tài sản.
Người giàu không chỉ kiếm tiền – họ xây dựng tài sản.
Họ hiểu rằng tiền là công cụ. Dùng tiền để mua lại thời gian (thuê người làm việc thay), dùng tiền để sinh lời (đầu tư, góp vốn, mở rộng kinh doanh), dùng tiền để tiếp cận cơ hội (giáo dục, mạng lưới quan hệ, kiến thức).Quan trọng nhất: họ không xem tiền là đích đến, mà là đòn bẩy.
Sự khác biệt giữa hai nhóm người không nằm ở con số trong tài khoản, mà nằm ở tư duy: kiếm tiền để sống – hay kiếm tiền để giải phóng chính mình.
Tại sao người thu nhập thấp và trung lưu mãi không khá lên dù có nhiều thông tin hơn bao giờ hết?
Thời đại này, bạn lên mạng là có đủ khóa học dạy làm giàu, dạy đầu tư, dạy tự do tài chính. Nhưng càng nhiều người học, tỷ lệ người bị lừa, vỡ nợ hoặc đầu tư sai vẫn ngày càng tăng. Tại sao?Vì kiến thức không đủ nếu thiếu tư duy tài chính đúng đắn và kỷ luật sử dụng tiền. Người ta đi học với tâm lý làm giàu nhanh, thích lãi cao, nhưng lại không học cách quản lý rủi ro, phân bổ tài sản hay phòng ngừa tài chính cá nhân.
Tệ hơn, nhiều người không có nền tảng tài chính vững, nhưng vẫn vay nợ để đầu tư vì nghe người khác "khoe lãi". Kết cục là mất cả gốc lẫn niềm tin vào việc đầu tư.
Vậy người thu nhập thấp hoặc trung lưu nên bắt đầu từ đâu?
1. Hiểu rõ bản chất của tiền
Tiền là công cụ. Bạn không nên sống vì tiền, nhưng bạn bắt buộc phải biết cách làm chủ nó. Đừng thần thánh hóa tiền, cũng đừng xem thường nó. Hãy học cách dùng tiền để phục vụ cho tự do và an toàn tài chính.2. Bỏ tư duy "ăn chắc mặc bền", bắt đầu học cách đầu tư
Gửi ngân hàng lấy lãi 5–6% một năm không đủ để chống lại lạm phát. Mua vàng cất trong két không giúp bạn giàu lên. Hãy đa dạng hóa các kênh đầu tư. Bắt đầu từ những kênh đầu tư đơn giản và có thể kiểm soát được rủi ro như: chứng chỉ quỹ mở, ETF, cổ phiếu bluechip... rồi đến các kênh đầu tư mạo hiểm hơn như: tiền mã hóa (crypto currency).3. Tiết kiệm để đầu tư, chứ không tiết kiệm để tích trữ
Tiết kiệm không phải để cất giữ, mà để tạo đòn bẩy. Khi bạn có tiền dự phòng, bạn có thể chờ thời cơ, đầu tư thông minh và tránh được các quyết định bốc đồng vì thiếu tiền.4. Tập trung đầu tư vào bản thân
Học kỹ năng mới, cải thiện sức khỏe, phát triển tư duy tài chính, mở rộng mối quan hệ – tất cả đều là hình thức đầu tư có lợi nhuận cực cao và bền vững.5. Không có gì là chắc chắn – hãy học quản lý rủi ro trước khi mơ lãi suất cao
Nếu một mô hình hứa hẹn lãi 20%–30% mỗi tháng, trong khi ngân hàng chỉ cho 5–6% mỗi năm, hãy tỉnh táo. Lợi nhuận càng cao, rủi ro càng lớn. Không có tiền dễ, chỉ có bẫy dễ dính.Một cuốn sách gối đầu giường: Tâm lý học về tiền – Morgan Housel
Cuốn sách không dạy bạn đầu tư kiểu "cầm tay chỉ việc", mà đi sâu vào thứ quan trọng hơn: tư duy và cảm xúc của con người đối với tiền bạc. Morgan Housel chỉ ra rằng người ta thường thất bại không phải vì thiếu kiến thức tài chính, mà vì thiếu hiểu biết về chính bản thân mình khi đối diện với tiền: lòng tham, sợ hãi, đố kỵ, bốc đồng, thiếu kiên nhẫn…Đây là một cuốn sách cực kỳ dễ hiểu, không hề khô khan, và phù hợp với bất kỳ ai – đặc biệt là những người đang bắt đầu hành trình làm chủ tài chính.
Lời kết
Tôi không phải người giàu. Nhưng tôi đang học cách sống như một người hiểu về tiền.Và nếu bạn cũng xuất thân ở tầng lớp trung lưu hay thu nhập thấp, đừng đổ lỗi cho hoàn cảnh. Tiền không phân biệt bạn là ai – nhưng nó sẽ phục vụ bạn, nếu bạn biết cách dùng nó như một công cụ, thay vì để nó điều khiển cuộc sống của mình.
Không quan trọng bạn kiếm bao nhiêu – quan trọng là bạn hiểu rõ vì sao mình cần tiền và đang dùng nó để làm gì.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc hết bài viết này. Nếu bạn đang trên hành trình trở thành phiên bản sâu sắc hơn của chính mình, tôi hy vọng có thể đồng hành cùng bạn.
— Minh Đức
— Minh Đức
Nhận xét
Đăng nhận xét